Merhaba,

Hemen hemen hepimizin evinde taşınmalardan kalma, eşya alımlarından kalma, memleketten gönderilenlerden kalma ya da

gurbettekilere gönderilecekler için saklanan kartondan koliler, kutular vardır. Bu yazıda bu kartonları değerlendirerek hem eğlenceli

zaman geçirmeyi sağlayacak hem de işe yarayacak bir projeyi inceleyeceğiz…

KARTONDAN KOMİDİN YAPIMI! (Evet, komidin)

Öncelikle yaratıcılığınızı kullanarak bir kağıda yapmak istediğiniz komidinin kabaca görünüşünü çizin. Bu basit çizim çalışma planını oluşturmada büyük yarar sağlacak. (Tecrübelerle sabit!)

Benim yapmak istediğim komidini (türkçe bir adı var mı?) bilgisayarda tekrar çizip buraya alıyorum.

Evet, bu haliyle pek çirkin görünsede “Zıpçık” adını verdiğim bu komidini “kartondan” yaptım ve yapım aşamalarını aşağıda bulacaksınız.

Yapımına geçmeden önce normal bir komidinden farklı olan iki noktayla ilgili (üçgenler ve silindir) kısa bir açıklama yapayım.

SİLİNDİR: Bu silindirin üzerindeki dört çubuğu çok amaçlı kullanmak mümkün. Yüzükler, bileklik ve tokalar için kullanılabilir örneğin.

ÜÇGENLER: Yatakta kitap okumayı seviyorsanız, ayraç kullanma huyunuz yok ve kaldığınız sayfayı hatırlamıyorsanız bu üçgenler sizin için. Kitabınızı kaldığınız sayfayı kaybetmeden bu üçgenlere asabilirsiniz.

Ölçüleri:
En: 60 cm
Yükseklik: 55 cm
Derinlik: 35 cm
Gelelim yapımına…

AÇIKLAMALAR:

Kartondan komidin mi yapılır? (KARTONUN SIRRI)

Evet, ilk bakışta karton denilince dayanıksız gibi algılanabilir. Ancak bu meretlerin küçük bir sırrı var.
Dikkat ettiyseniz bu kartonların arası |S| gibi boşluklu bir yapıdadır. (Oluklu mukavva da denir ya) bu yapısı koli kartonlarının dayanıklılığını defalarca katlamamıza yardımcı oluyor. Örneğin 2 cm boyunda 20 cm eninde bir karton kesin iki parmağınızla dikine sıkıştırın. Biraz güçle ezebilirsiniz. Aynı şekilde 5 tane kesin ve biribirine yapıştırın. |S||S||S||S||S| <- bu üstten görünüşü… Şimdi bu biribirine yapışmış olan kütleyi sıkıştırın bakalım !?  Hatta mukavemeti sınamak için üzerine bir parça karton koyup çekiçle şiddeti artırarak test edin bakalım ne kadar dayanıklı? Sonra karton sayısını 10-20-30- 100 (!!) yapın bakalım !

Nasıl hem çevre hem bütçe hem keyif hem deprem dostu oluyor bu?

Çevre dostu olup olmadığı tartışılabilir belki… En azından şöyle düşünebilirsiniz. Çöpe giden belki de tonlarca karton var. Bu kartonları çöpe atmaktansa ev eşyası olarak değerlendirmek, ev için alacağınız mobilyalar için kesilecek ağaç sayısını azaltabilir. (Karton için de ağaç kesiliyor ama en azından mobilya için ek kesim gerekmeyebilir.)

Bütçe dostudur, çünkü aynı şeyi ağaçtan yapmaya kalkarsanız, yapı malzemecilerinden sadece alt, üst ve yanlar için 30 lira ödersiniz. (Bölmeler, çekmeceler ve arkalığı da siz ekleyin.)

Keyif dostudur, çünkü dilediğiniz zaman makasla kesip yenisini yapabilirsiniz. Oysa evinizde kullandığınız bir mobilyadan sıkıldığınız zaman yenisi ile değiştirmeyi kolay kolay aklınızdan geçirmezsiniz. 1. eskisi ne olacak? 2. Kaç paraya mal olacak? 3. Yenisinden üç ay sonra sıkılırsanız ne olacak? vs… Kartondan yaparsanız isterseniz her ay değiştirin.

Deprem dostudur, çünkü tek cümle ile kafanıza düştüğünde 5 cm’lik bir delik açmaz, en çok çiziklerle atlatırsınız.

Sonraki sayfa: Gerekli Malzemeler, Yapım Aşamaları

GEREKLİ MALZEMELER:

* Bol bol karton (o kadar bol değil aslında ben bunun için 2 büyük koli kullandım)
* Maket bıçağı
* Ağaç tutkalı (zamkta olur, ancak su bazlı ağaç tutkalı olmasının yararlarını yazıdaki püf noktalarından farkedeceksiniz)
* Sıcak plastik yapıştırıcı (Glue Gun) ve 4-5 tane mumu (mermisi) (Çok şart değil ama olmasında fayda var, bazı noktalarda çok iyi iş görüyor) (Nasıl bir şey olduğunu merak ediyorsanız resimlerde arada sırada boy gösteren mavi tabanca. Fiyatı 7-8 lira. Alın evinizde dursun çok işe yarar.)
* Uzun (1m kadar) ve düz olduğunda emin olduğunuz cetvel niyetine bir ağaç ya da metal parçacası. (Uzun metal cetvel iyi olur.)
* Kağıt bant
* Köpük tüpü (hırdavatçılarda 5-6 liraya satılan berbat bir şey. Sıkıyorsunuz sıktığınız yerde şişmeye ve yapışmaya başlıyor. 2-3 saat sonra kuruduğunda hem sertleşmiş oluyor hem de kullandığınız yerleri yapıştırmış oluyor.)
* Metre, kalem, kağıt, müzik çalar, cep telefonu ya da fotoğraf makinesi (yaptığınızı adım adım çekin  )

Malzeme listesinin bu kadar kalabalık olduğuna aldanmayın aslında pek çoğu evde bulunabilen şeyler…

YAPIM AŞAMALARI:

Kabaca çizdiğiniz taslak burada işe yarayacak. Nereden başlamalı nasıl ilerlemeli ki kartonları en verimli şekilde kullanalım?
Öncelikle çizdiğiniz komidin resmine bir süre bakıp önem derecesine ayırmayı deneyin.
Örneğin; komidinin üstü ve yanları sürekli görünen yerler olduğundan önemlidir, bu bölgelerde bir delik, ezik, yırtık olmasını istemeyiz. Ancak çekmecelerin üzerindeki bölmenin sadece tabanı ve yanların bir kısmı görünebiliyor. O halde yaralı kartonları bu bölgenin üzerinde, ya da çekmecelerin arasındaki ölü bölgede değerlendirebiliriz. vs…

Bu şekilde bir planlama yararlı olur…
Ben üst için elimde bulunan duralit parçasını kullanacağımdan öncelikle yanları ve ara bölmeleri en temiz yerlerden kestim.
Üst: 60×35 cm
Alt: 60×35 cm
Yanlar ve dik ara bölme : 50×35 cm
Yatat ara bölmeler: 35×35 cm (çekmece arası ve çekmecelerin üzerindeki alan)

Aslında tamamen kartondan yapılabiliyor ancak ben elimde bulunan bazı tahta parçalarını da kullanıp malzemeliğimde yer açtım.
Dikkat etmeniz gereken, her parça için 2 karton kesmek. Yani üst için örneğin 60×35 cm bir parça değil 2 parça kesmelisiniz. Kartonun sırrı bölümünde anlattığım üzere bu iki yüzeyin arasına mukavemeti artırmak için ince şeritler koyacaksınız. 1 cmlik şeritleri 5-10lu gruplar halinde biribirine yapıştırıp, özellikle köşeleri olmak üzere yüzeye yapıştırın. Yüzey kaplanınca üzerine de tutkal sürerek ikinci parçayı üzerine koyup onun üzerinede koyabildiğiniz kadar ağırlık koyup kurumaya bırakın. Sonuçta elinizde 2 cm kadar kalınlığında dayanıklı ancak hafif bir parça olacak. Buyrun resmi inceleyin.

Bu zarif şey yarım kilo var ya da yok ancak tepsi gibi tutup ortasına 5 kg alçı torbası, 4 kg dumble, 1,5 kg mermer, 3kg kadar ek ağırlık koyduğum halde “Bana mısın?” demiyor.

Üst, yanlar ve bölmeleri bu şekilde yapıştırıp hazırlayın. Ancak alt için ben yüksekliğin 5 cm olmasını tercih ettim. Bunun nedeni altı biraz daha ağırlaştırıp kayma ve sallanmaya engel olmak. Bu nedenle alt bölümde şerit kartonların yanı sıra elimde bulunan 5 cm.lik takozlarıda ekledim. (Özellikle köşelerde kullandım.) Tam bir doluluk ve tokluk olması için kalan boşluklarada malzeme listesinde bahsettiğim berbat köpükten sıktım.

Bu gördüğünüz kısım altın da altı olduğu için iki parça ve kenarları gedikli ve eziği çok olan parçaları kullandım. Berbat köpüğü kullandığım yerlerden biri de yanlar oldu. Aslında şerit ve elimdeki çıtaları kullandıktan sonra kalan her boşluğu köpükle doldurup doygun olmasını istedim.

ÖNEMLİ NOT: Bu şeye “berbat köpük” dememin nedeni şu, hemen şişmeye başlıyor ve masum güzel görüntüsüne rağmen parmaklarınıza elinize değince yapış yapış edip sinirlerinizi geriyor. Bataklığa saplanmış gibi elinizle uğraşıyorsunuz. Üzerindeki uyarıya göre aseton kullanmak gerekiyor ama ben de aseton olmadığı için sentetik tinerle kendimi kurtardım. Bir de altına böyle gazete sermekte yarar var yoksa her tarafa yapışıp kalan köpüklerle yaşamak durumunda kalabilirsiniz.

Bu köpüğü kullanırken bir de püf noktası var. Köpüğü sıkmadan önce sıkacağınız yüzeyi nemlendirirseniz gücünü ikiye katlayabilirsiniz. (Üretici notu)

İşte köpüklü operasyonlardan biri…

KÖPÜK NOTU 2: Resimde gördüğünüz ağırlık toplamda 10,5 kg olmasına rağmen şişerken bu köpüğe az geliyor.  Sonuçta benimki gibi ortası fazladan şişen bir parçaya sahip olmak istemiyorsanız koyabildiğiniz kadar ağırlık koyun. (En az 20-30 kg.)

Ana parçaları bu şekilde hazırladıktan sonra hepsini gazeteyle kapladım. Yüzeylere biraz sulandırdığım ağaç tutkalını fırçayla sürüp üzerine bir gazete yaprağını kapatıp iyice yapışmasını sağladım.

Gazete de nereden çıktı demeyin. Bu yapmamın iki nedeni var.
1-) Karton kenarlarındaki açıklık, delik ve oyukları kapatıp olabildiğince düz yüzey elde etmek
2-) Boyama işi için astar zemin olarak kullanmak. (Aslında bunu düşünürken başarılı olup olmayacağından emin değildim. Ancak tamda istediğim gibi bir sonuç verdiği için buraya yazabilirim.)  Astar zemin olarak kullanımı yeri geldiğinde anlatacağım.

Gazete ile kaplama işlemleri de bittikten sonra artık iskeleti kurmaya başlayabiliriz.
Ben üst olarak duralit kullanacağımdan kenarlar ve altı yapıştırdım. Ancak siz üstü de ekleyin.

AKIN böyle bir yol izlemeyin.  Benim böyle yapma nedenim altı yaparken kenarlarda kullandığım takozlar. Tutkallayıp hizaladıktan sonra arkasında takoz olduğunu bildiğim için 5'lik vidalarla sıkıştırdım ve gönyeye getirdikten sonra bağlayıp kurumaya bıraktım. Siz ya tek tek yapıştırabilirsiniz, ya elinizde varsa işkence kullanabilirsiniz ya da benim yaptığım gibi kenarları takozdan yapıp vida kolaylığını tercih edebilirsiniz.

Üst ve dikey bölmeyi de yapıştırdıktan sonra iskelet hemen hemen kurulmuş ve neredeyse yolu yarılamış olacaksınız.

Not: Malzeme listesinde bahsettiğim sıcak yapıştırıcı (Glue Gun) bu resimde görülüyor. (Mavi tabanca) Ne olduğunu bilmeyenlerin kolaylıkla bulabilmesi için bir fikir verecektir. 1 milyoncularda ince mumlularını 4-5 liraya kalın mumlularını 7-8 liraya bulabilirsiniz. (Ben 12 mm’lik mum kullanıyorum)

Dikey bölmelerden sonra çekmece bölümünün iki yatay bölmesini monte edebilirsiniz. Ben yatay bölmeleri doğrudan yapıştırmaktansa dört köşesine elimde bulunan küçük mdf parçalarını destekleyici yaparak yapıştırdım. 14 cm yüksekliğinde 8 mdf parçasını yanlara yapıştırdım. Aşağıdaki resimde okla gösterdiğim ve iki takozla sıkıştırıp kurumaya bıraktığım parçalar.

Yatay bölmeleri 9mm kalınlığındaki bu desteklerin üzerine oturtup kenarlara yapıştırdım. Kuruma işlemi bittikten sonra üç-beş sağlam yumruk atarak dayanıklılığını test ettim. Benim yumruklarıma direndiğine göre ömür boyu içerisine konulacak ıvır zıvırı taşıyabilir sanırım.
Bu işlemlerden sonra elimizdeki “Zıpçık” daha bir göze dokunur duruma geldi.

“Zıpçık” bu şekilde ergenlik çağına erişiyor… Bu bölmeleri de gazete ile kapladıktan sonra çekmeceleri yapmaya başlayabiliriz.

Elimizdeki bu iskeletten çekmeceler için ölçü alıp parçaları kesebiliriz. 14 cm yüksekliğinde 9mm kalınlığında destekler koyduğumuz için 35 cm olarak başladığımız aralık daraldı. Yeni aralığımızı metre ile ölçüp 1 cm daha çekmece hareket payı düşmemiz gerekiyor. Aynı şekilde derinlik içinde 35 cm olan aralığımızı 2 cm kadar düşmeliyiz. Yine 14 cm olan yüksekliğimiz için çekmecemiz 12 cm yüksekliğinde olabilir. Çünkü çekmecelerin arkalığa kadar dayanıp arkalığı zorlamasını ve hava akımını engellemek, yukarıya zorlukla girip sürtünerek aşınmasını istemiyoruz.

Özetle çekmeceler için ölçtüğünüz en, boy ve yükseklikten en az 1 cm kadar eksiltmeniz yararlı olacaktır. Bu ölçülere göre çekmelerin ön, arka ve yanları için yine her biri için ikişer karton kesiyoruz ve aynı şekilde şeritlerle (ve isteğe göre köpükle) doldurup yapıştırıyoruz.

Çekmeceleri rahatça çekmek için önünde bir kulp olması gerekiyor değil mi?  Ancak ben kulp yapmaktansa (veya almaktansa) biraz daha zarif bir çözümü tercih ettim. Kullandığım karton kolilere elle tutmak için açılmış olan oval oyukları çekmecenin ortasına gelecek şekilde kullandım. (Gerçekten de daha şık durdular.)

Köpük ve şeritlerle 2cm’ye kadar kalınlaşan çekmece önleri kulplar içinde bir doğallık oluşturdu. dört parmağınızı 1,5cm kadar derine daldırarak rahatça kavrayabiliyorsunuz.

Çekmece ön, arka, yan ve tabanlarını hazırladıktan sonra dikkatlice gönyeyi koruyarak birleştirip çekmeceleride bitiriyoruz. Çekmeceler bu hali ile yuvalarına oturduklarında kenar ve üstlerinde bıraktığımız boşluklar göze çarpıyor. Bu göze hoş gelmeyen durumun önüne geçmek için, çekmece önünün ölçülerinden 1,5 (ya da 2cm) enli ve boylu ortasında oyuğu olan iki parça karton daha kesip oyuklar aynı hizaya gelecek şekilde yapıştırıyoruz. (Ben 4-5cm büyük bırakıp yerinde işaretledikten sonra fazlalıkları kestim. (Karton ne de olsa  )

Artık “Zıpçık” sona yaklaşıyor… Çekmeceleri de kuruyup hazır hale geldikten sonra yerinde görmek gerek.

Çekmecelerden sonra normal bir komidin için iş bitiyor. Ancak “Zıpçık”ın farkı olan üçgenler ve silindirler için biz yolumuza devam ediyoruz…

Yanlardan hangisine üçgenleri yerleştireceğinize karar verdikten sonra, (yatağın hangi yanında kullanacaksınız ?) 25 cm aralık bırakarak maket bıçağı ile 20 x 0,5 cmlik bir oyuk açıyoruz ve üçgenlerin tabanlarınıbu oyuktan içeri sıkıştırıp yapıştırıyoruz.

Üçgenlerin tabanlarını sıkıca yapıştırdıktan sonra 20×20 cmlik dört parça karton kesip, bu tabanların üzerine üçgen oluşturacak şekilde yapıştırabilirsiniz.

Üçgenlerin eklemlerini sıcak yapıştırıcı ile yapıştırıp içlerini de köpükle doldurup kurumaya bıraktım. Köpükler kuruduktan sonra fazlalıklarını maket bıçağı ile kesip zımparaldım ve ön ve arkalarına da birer parça karton yapıştırıp içi dolgun bir hale getirdim. Boya astarı olarak yine gazete ile kapladıktan sonra sıra silindire geldi…

Silindir için, varsa daha ince bir kartonu 8-10 cm çapında yuvarlayıp ağzını bantlayın. İçini köpük doldurup kurutun ve fazlalıkları kesip, zımpara ve kapak yapın. Silindirin eklem yeri aşağıya gelecek şekilde üste yapıştırdıktan sonra, silindirin üst kısmına eşit aralıklarla keyfinize göre üç ya da dört demir çubuk saplayın. (Kalın elektrik teli bile olabilir. Hatta elektrik teli kullanırsanız belki biraz eğip büküp şekil bile vermek isteyebilirsiniz.  )

Silindirde bittikten sonra son olarak Zıpçık için bir arkalık yapıp bitirmeye geçeceğiz. Arkalık için mümkünse tek parça kullanmakta yarar var. Ancak bu kadar büyük kartonunuz yoksa en azından dikey bölmeleri ayrı ayrı örtebilecek şekilde iki parça yapmaya çalışın. Çok parçalı eklemli yapmak istenmeyen görüntüler ve kesimlerden kaynaklanabilecek boşluklara neden olabilir.

Arkalığı da yapıp gazete ile kapladıktan sonra önce astarı sonra boyasını yapıp bitireceğiz.

Astarlama için benim aklıma gelen yöntem, kapladığımız gazete yüzeyleri tutkallamak.  Evet, biraz garip gelebilir ancak bunu düşünme nedenim kullandığımız su bazlı ağaç tutkalının aynı zamanda “plastik tutkal” olması…

Doğrudan gazeteyi boyamaya kalkınca gazeteyi kapamak için kullanacağımız boya miktarı bir hayli fazla olabilir. Sonuçta gazete ya da karton emdikçe emecektir. Ancak kullandığımız tutkalı yarı yarıya sulandırıp bütün yüzeye astar olarak sürüp kurutursam plastik bir yüzey elde edebilirim ve daha az boya ile daha kolay kapatabilirim diye düşündüm. Aynı zamanda tutkalı sürerken belirli bir yönde sürerek kalan fırça izlerinin boyandıktan sonra doğal ağaç görüntüsünde olabileceğini varsaydım.

Neyseki düşüncem de yanılmadım. Bütün yüzeye fırçayla sulu tutkal sürüp kuruttum ve beyaz spray boya ile boyayınca Zıpçık artık bitmiş oldu.

İyi günlerde kullanın!

Kaynak site ve sayfa buradadır; teşekkür ederiz.